Tansiyonun yüksek ise kapıya yakın dur...

İRAN GEZİ ANILARI

 

ŞİRAZ 2020

 

İsfehan Şiraz arası otobüsle yaklaşık 6 saat olduğundan, gündüz yolculuk yapmaya karar vermiştik. Alışık olduğumuz yamalı bölünmüş asfalt yolun kıyılarına sıralanmış iki katlı yapıların hemen arkasındaki verimsiz topraklar, yorgun hırpalanmış karlı dağlara kadar uzanıyordu. İranlı iş adamı Payem'in sağladığı telefon kartı sayesinde bazen WatsaApp bazen de internet olanaklarınndan yararlanabiliyorduk. Petrokimya tesisini geçtikten sonra Payem'den gelen mesajla hayli sevindik. Quran Gate Fars Province, Shiraz adresinde otobüsten inip, taksiyle çok yıldızlı Pesepolis Hotel'e gitmemiz gerektiğini WatsaApp aracılığı ile bildiriyordu. Üç kişi, günlük ücret 200TL. Sevindirici bir haber oldu hepimize.

Şehri daha iyi tanıyabilmek için yürüyerek gezmenin gerekli olduğunu bildiğimizden önce Şiilerin önem verdikleri Ali Ibn Hamza Camisini gezdik.

Dinler tarihini okuyup ta dinin siyasete alet olmadığı bir dönemin olmadığını hatta olamayacağını söylemek, okuduğunu anlamayanların ya da kötü niyetlilerin işidir. Erkek ve kadınların farklı kapılardan girerek ziyaret edebildikleri bu yapının içine girince, neden bu kadar ayna ve cam kullanıldığını anlamakta güçlük çektim.

Gezmek, görmek, algılamak, anlamaya çalışmak, anlayamadıklarını araştırıp öğrenmek gerektiğine inananlardan olduğumdan, ayna ile inançlar arasındaki ilişkileri araştırmaya başladım ve heyecan verici bilgilere ulaştım.

Ayna,

  • Sadece görüntüyü yansıtır
  • Yalan söylemez
  • Verileni iade eder
  • Güzeli güzel, çirkini çirkin gösterir
  • Süslemez, yorum yapmaz
  • Beğenilme duygusu bunun sayesinde doyuma ulaşır
  • Kişinin kendisini bilmesini sağlar
  • Sümerlerde kurtarıcılığı; eski Mısırda ebediliği, ölümsüzlüğü ve güzelliği; eski Yunanda yüceliği ve estetiği, Türklerde öte taraf ile sınırı sembolize etmekte kullanılmıştır.

Peki, ya müslümanlarda ? 'Mümin, müminin aynasıdır' hadisindeki ayna ile ne anlatılmak istenmektedir?
Ya ilk semavi din olan Yahudilik'teki ayna ile ilgili uygulamalara ne demeli?
2011 yılında Suriye'da Zeynep'in Türbesi'ni gezerken benzer motifleri ve aynı ritüelleri görmüştük.

Şimdi daha iyi anlıyorum dedemin namaz kılarken duvardaki aynayı ters çevirme nedenini...

Bizde 1980 yılından sonra hızla gelişen AVM (alışveriş merkezleri) kültürünün Şiraz'a girememiş oluşu, geleneksel ticaret yöntemlerinin korunmasını sağlamıştı. Caddelerin ve sokakların kenarlarına, tarihsel değeri olan kapalı çarşıların içlerine sıralanan iş yerlerinde gerekli gereksiz her şey satılıyordu. Bakkal, manav, kasap, demirci, tenekeci, bakırcı, manifaturacı, kuyumcu, baharatçı, pastacı ve lavaş pişiren iş yerlerinin harmonisi insanı büyüleyici nitelikteydi. Satıcılar bağırıp çağırmadan, sadece işlerini yapmanın kaygısıyla, çoğunluğu silindirik gaz sobalarını dizlerinin birazcık uzağına yerleştirmiş, durgun, sabırlı ve vakur duruşlarıyla müşteri bekliyordu. Belki, geniş halk kitlelerini orta sınıf mutluluğunda eşitlemiş olan yöneticiler, işsizlik sorununu böylece çözmüş olmalıydı.

Çarşı, pazar ve tarihi mekan gezelim derken, çevreye mis gibi lavaş kokusu yayan fırını görünce adeta içerisini işgal ettik.

Un,ılık su, tuz ve bazen şeker bazen de maya katılarak yapılan lavaş ekmeğine İran'da sengek diyorlardı. Suriye gezimizde de benzer fırınları görmüştük ancak, buradakiler biraz farklı gibiydi. Ayrıca, fırıncılar daha temiz ve fırınlar daha düzen içindeydiler. Fırından yeni çıkmış sengek için sadece 'muhteşem' diyerek başladık ayaküstü atıştırmaya.

Bakkaldan aldığımız yumuşak peyniri içine serip, iri bir dürüm yaptıktan sonra, ustaya teşekkür ederk Şiraz'ın ara sokaklarında kaybolmak için yola koyulduk.

İbadet yerini vitraylarla böylesine süslenmiş başka bir halk varmıdır bilemem ancak, sabah namazını böyle süslü bir mekanda kılmanın ayrı bir msitik duygu uyandıracağı kesindir.

Nasir al-Mülk Cami'nin yapıldığı tarihlerde Osmanlı imparatorluğunun durumunu düşünmek bile istemiyorum.

Bir gün sonra, Seyyid Emir Ahmed ile Mir Muhammed'in mezarlarının bulunduğu tarihi cami ve türbe olan Şah Çerağ'a (ışıklar şahı) geldik. Girişteki görevli bizleri biraz beklettikten sonra yanımıza kot pantalon üzerine siyah çarşaf giymiş olan güzel genç bir kadın geldi ve kızımla ingilizce konuşmaya başladı. Makine mühendisi olduğunu ve bazı zamanlarda gönüllü olarak turizm rehberi olarak çallıştığını öğrendiğimiz genç kadınla kızım ve Güler Hanım bir kapıdan, ben farklı kapıdan içeriye girdik.

Göz kamaştırıcı bir mekanda gezinip fotoğraf çekmekle uğraşırken yanıma takım elbiseli orta yaşını geçmiş bir erkek görevli yaklaştı. Beni gezdirip, açıklamalar yapmaya çalıştı ancak, başaramadı. Ben Türkçeden başka dil bilmiyordum, o da Farsçadan başka dil bilmiyordu. Özel elbisesi ve askeri tipte şapkası olan güler yüzlü Kaşkayi Türkü bizi bu sıkıntılı durumdan kurtarınca derin bir nefes alabildik.

Her adımda karşımıza çıkan ÇİNİ, AYNA ve YAS oldu.

Şirazda yemek konusunda tam anlamıyla kesenin ağzını açııp, yeni tatlar araştırmaya başladık. Hediyelik şekerlemeler aldığımız mekanın sahibi Kemal bey birazcık İngilizce konuşabiliyordu. Sayesinde yörenin yerli tohumlarına ulaşabieceğimiz umuduyla yardım istedik. Ne de olsa İsrail tarafından üretilen GDO lu tohumlar buraya giremez diye düşünüyorduk. Büyük umutlarla biber, domates, hıyar, kavun ve karpuz tohumları aldık.

Not: Ankara'ya gelince bir de ne görelim! Tohum paketlerinin üzerindeki barkotlar 698 779 ile başlıyor; orijin bölümünde ise kiminde ABD, kiminde Jaon veya Rusya yazıyordu.

Kemal Bey'i de ısrarla davet etmemize rağmen önerdiği kebapçıya götüremedik. Kuzu ciğeri, yoğurtla sotelenmiş tavuk şiş ve büryani kebap ısmarlayarak kendimizi güzelce şımartmaya çalıştık.

Persepolis'i gezmek için bir gün ayırmıştık.

Gezinin Persepolis bölümü için tıklayınız ...

Gezinin İsfehan bölümü için tıklayınız ...

Gezinin Yazd bölümü için tıklayınız ...

 

  • Savaş Yapmadan Gezebilirsiniz.

  • Yurt Dışı Gezilerim

  •  

    Avusturya

    Belarus

    Bulgarista

    Gürcistan

    İran

    İsviçre

    İtalya

    Macaristan

    Mısır

    Polonya

    Romanya

    Rusya

    Slovakya

    Sırbistan

    Surye

    Tayland

    Ukrayna

    Yunanistan